يحيى دولت آبادى

19

حيات يحيى ( فارسى )

حلب اين جمعيت در صحراها و در نزديك آباديها متفرق هستند بلى هركجا قافلهء ما ايست ميكرد مخصوصا در نزديك آباديها اطفال كوچك دختر و پسر اين قوم اطراف ما جمع ميشدند براى گرفتن لقمه نان و ديده ميشد كه بعضى از آنها در همان حال هجوم آوردن براى گرفتن نان غش كرده به روى زمين ميافتادند و بعضى از آنها ميمردند برج خرابه‌ئى بر سر تپه‌ئى دور از راه بود و ديده شد مرغان سياهى اطراف ديوار خرابهء آن نشسته‌اند موجب حيرت گشت نگارنده و كسى كه با من در ارابه بود پياده شده از تپه بالا رفتيم بمحض پياده شدن و بالا رفتن ما مرغان مزبور بميان برج فرو رفتند ديدن اين حال بر كنجكاوى ما افزوده خود را بسر آن برج خرابه رسانيديم ديديم چند دختر جوان ارمنى برهنه يا مانند برهنه در اين مكان مخفى شده‌اند تا گرفتار دست مأمورين بيعاطفه عثمانى نشوند مرغانى كه به نظر ميآمد سرهاى آنها بود كه از اطراف بر آورده بودند بيچارگان بفغان درآمدند آنها را تسلى داده احسانى نموده فرود آمديم ترحمى كه از طرف اين مسافرين نسبت به اولاد ارامنه متوارى شده بروز ميكرد رفته‌رفته موجب اعتراض مأمورين عثمانى شد و بالاخره گفتند اگر دست از همراهى با اين مردم برنداريد بدولت راپرت داده از شما شكايت خواهيم كرد نگارنده در جواب يكى از آنها نظر بسابقه‌ئى كه با بعضى از وزراء عثمانى داشتم گفتم ما از عمليات بيرحمانهء شما نسبت به اين قوم شكايت خواهيم كرد پيش از آنكه شما از احسان ما دربارهء آنها شكايت نموده باشيد . بالجمله به شهر حلب رسيديم اين شهر بواسطه راه‌آهن بغداد بر آباديش افزوده شده در خارج آن خيابانها و عمارتهاى عالى بنا شده است روزى چند در حلب مانده با راه‌آهن بجانب استانبول روانه گشتيم از حلب تا استانبول راه‌آهن اتصال دارد مگر در دو موقع كه تونلهاى آن هنوز ناتمام است اين دو مسافت را باتومبيل يا ارابه اسبى بايد طى كرد . اينجا باوضاع ايران و احوال جنگ بموجب خبرى كه در حلب شنيده شد اشاره نمايم تبليغات رسمى در حلب خبر داد قشون عثمانى بمعيت مجاهدين ايرانى روسها را عقب نشانيده كرمانشاهان را تصرف نمودند حالا بايد منتظر بود كه حمله‌كنندگان تا